Paggiddiatan a nagbaetan dagiti rebision ti "Marxismo"

6 dagiti byte ti naikkat ,  5 years ago
m
Nagsimpa kadagiti biddut ti CS1
m (Bot: Agiyal-alis kadagiti 1 nga interwiki, a nait-iteden idiay Wikidata iti d:q7264)
m (Nagsimpa kadagiti biddut ti CS1)
Ti '''Marxismo''' ket maysa nga [[ekonomiko]] ken sosiopolitikal a [[sangalubongan a panirigan]] ken pamay-an ti sosioekonomiko a panagsukimat a naibatay ti [[Naipakasaritaan a materialismo|materialista panangipatarus ti naipakasaritaan a panagrang-ay]], ti [[dialektiko]] a panirigan ti sosial a panagbalbaliw, ken ti maysa a panagusig kadagiti klase a pannakibiang iti kaunegan ti kagimongan ket dagitipannakaipakatda kadagiti panagusig ken panagdillaw ti panagrang-ay ti [[kapitalismo]]. Idi tengnga aginggan ti naladaw a maika-19 a siglo, ti [[Pilosopia|intelektual a panagrang-ay]] ti Marxism o idi ket inpayuna babaen dagiti dua nga [[Aleman apilosopia|Aleman a pilosopo]], a ni [[Karl Marx]] ken [[Friedrich Engels]]. Dagiti Marxista a panagusig ken metolohia ken nakaimpluensia kadagiti adu a politikal nga ideolohia ken dagiti sosial a tignay kadagiti napalabas a pakasaritaan. Ti Marxismo ket buklenna ti maysa nga [[Marxiano nga ekonomia|ekonomiko a teoria]], ti [[Marxista sosiolohia|sosiolohiko a teoria]], ti [[Marxista a pilosopia|pilosopiko a pamay-an] ken ti [[Rbolutsionario a sosdialismo|rebolusionario]] a panirigan ti sosial a panagbalbaliw.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/551385/social-science/38930/Marxist-influences sosial asiensia : Dagiti Marxista nga impluensia - Britannica Online Encyclopedia]</ref> Awan ti naipatingga a Marxista a teoria; Ti Marxista a panagusig ket naipakaten kadagiti nadumaduma a suheto ken nabalbaliwanen kadagiti lasud ti dalan ti panagparang-ay tapno adda dagiti nadumaduma a teoria ti Marxista.<ref>{{cite book |last= Wolff and Resnick|first= Richard ken Stephen |title= Ekonomia: Ti Marxiano kontra ti Neoklasiko |publisher=Ti Unibersidad ti Johns Hopkins a Pagmalditan|yeardate= Agosto 1987|month= August|isbn= 0801834805|page = 130|quote= Ti Marxiano a teoria (agmaymaysa) ket sinukatan dagiti Marxiano a teoria (adaduad-adu ngem maysa).}}</ref>
 
Ti Marxismo ket naibatay iti materialista a pannkaaawat ti naigimongan a panagrang-ay, a nagal-ala manipud ti punto s a nagrugianna kadagiti kammasapulan a tignay ti ekonomia a kasapulan babaen ti kagimonagan ti tao tapno makaited kadagiti materiales a kasapulanna. Ti porma ti ekonomiko nga organisasion, wenno [[moda ti produksion]], ket naawawat nga isu ti batayan manipud ti kaaduan ti dadduma a sosial a penomena&nbsp;— a mairaman dagiti [[Sosial a pannakibiang ti produksion|sosial apannakibiang]], politikal ken dagiti legado a sistema, moralidad ken ideolohia&nbsp;— a rimmuar (wenno babaen kadagiti kaaduan a naimpluensiaanda). Dagitoy a sosial a pannakibinag ket mangporma ti [[Batayan ken superestruktura|superestruktura]], para iti pannakaporma ti ekonomiko a sistema a pangibatayan. No dagiti [[dagiti produktibo a puersa|puersa ti produksion]] (a kangrunaan ti teknolohia) ket mapasayaat, dagiti adda a porma ti sosial nga organisasion ket agbalin a saan a nasayaat ken pasardenganna ti adu pay a panagprogreso. Dagitoy a saak a kinasayaat ket kabukbukodanda apagbalinen dagitoy a kas dagiti sosial a panagsuppiat iti porma ti [[salisal ti klase]].<ref name="ComparingEconomic">''Panagipadpada dagiti Sistema iti Duapulo ket Maysa a Siglo'', 2003, babaen ni Gregory ken Stuart. P.62, ''Teoria ti Panagbalbaliw ni Marx''. ISBN 0-618-26181-8.</ref>