Saladin

Immuna a Sultan ti Ehipto ken Siria ken nangbangon ti Ayyubid a dinastia

Ni Ṣalāḥ ad-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb (Arabiko: صلاح الدين يوسف بن أيوب‎, Ṣalāḥ ad-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb, Kurdo: سه‌لاحه‌دین ئه‌یوبی, Selah'edînê Eyubî) (1137/1138 – Marso 4, 1193), kaaduan nga ammo iti Akinlaud a Lubong a kas ni Saladin, ket maysa idi a Kurdo a Muslim, a nagbalin a ti immuna a Sultan ti Ehipto ken Siria, ken nangbangon ti Dinastia nga Ayubi. Isu ket nangidaulo kadagiti Muslim a suppiatan kadagiti Pranko ken dagiti dadduma pay nga Europeano a Krusada idiay Lebante. Iti panawen ti kabileganna, ti sultanatona ket nairaman ti Ehipto, Siria, Mesopotamia, Hejaz, Yemen, ken dagiti paset ti Amianan nga Aprika.

Ṣalāḥ ad-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb
Sultan ti Ehipto ken Siria
Panagturay1174–1193
Koronasion1174, Cairo
SinarunoNur ad-Din Zangi
SimmarunoAl-Afdal (Siria)
Al-Aziz Uthman (Ehipto)
NayanakMuslim a tawen 532:
Nagbaetan ti 19 Sept. 1137
ken 8 Septiembre 1138
Tikrit, Akinngato a Mesopotamia, Kalipto nga Abasida
NatayMarso 4, 1193 CE (edad 55)
Damascus, Siria
PannakaipunponUmayyad a Meskita, Damascus, Siria
Napno a nagan
Ṣalāḥ ad-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb
DinastiaAyubi
AmaNajm ad-Dīn Ayyūb
RelihionSunni nga Islam

Babaen ti kabukbukodanna a panagidaulo, dagiti puersana ket inabakda dagiti Krusada iti Gubat ti Hattin, a daytoy ti nangidalanan ti pannakatiliw manen ti Palestina, a daytoy ket natiliw idi manipud kadagiti Fatimid nga Ehipsio babaen dagiti Krusada kadagiti kasakbayan a 88 a tawtawen. Urayno dagiti Krusada a Pagarian ti Herusalem ket nagtultuloyda nga adda para iti maysa a paset ti panawen, ti pannakaabakna idiay Hattin ket nangmarka ti ti nagsikkuan ti panagsuppiatna kadagiti Muslim ken dagiti Arabo. Isu a daytoy, a ni Saladin ket maysa a prominente a pigura kadagiti Kurdo, Arabo, ken Muslim a kultura. Ni Saladin ket maysa idi a nainget a nagraraem ti Sunni nga Islam.[1][2][3] Ti nasudi ken kinakabalierana ket inbagbaga babaen dagiti Kristiano a nagsursurat, a naisangsangayan kadagiti pannakalaglagipan ti Sillong ti Kerak, ken uray no isu ket kasuppiat dagiti Krusada, isu ket kaaduan a nakagun-od ti panagrespeto kaniana, a nairaman ni Ricardo ti Puso ti Leon; nga isu ket agbalin koma a ginugora a pigura idiay Europa, isu ket nabalin a naramrambakan a kas pagarigan ti pamunganayan ti kinakabaliera.[4]

Nasapa a biagUrnosen

Ni Saladin ket nayanak idi idiay Tikrit, Mesopotamia. Ti personal a naganna idi ket "Yusuf"; ti "Salah ad-Din" ket ti laqab, ti deskriptibo nga epiteto, a ti kaibuksilanna ket "Kinaregta iti Pammati."[5] Ti pamilian ket kaputotan ti Kurdo, ken nagtaud manipud iti siudad ti Dvin iti mediebal nga Armenia.[6][7] Isu ket apo a lalaki iti bangir ti inana ni Nur ad-Din. Ti tribu ti Rawadid a nagtaudanna ket naasimilado bassiten iti agsasao iti Arabo a lubong idi dayta a panawen.[8] Idi 1132 ti naabak a buyot ti Imad ad-Din Zengi, ti Apo ti Mosul, ket naserraan ti panagsanudda babaen ti Karayan Tigris ken kasumbangir ti pagsammakedan ti Tikrit nga idiay ket ti ama ni Saladin, ni Najm ad-Din Ayyub ket nagserbi a kas alkalde. Ni Ayyub ket nangited kadagiti balsa para iti buyot ken inikkanna idi iti pagyanan idiay Tikrit. Ni Mujahed al-Din Bihruz, ti dati nga aadipen a Griego a naidutok gobernador militar ti akin-amianan a Mesopotamia para iti serbisiona kadagiti Selyusida ket inungtanna ni Ayyub gapu iti panangited iti pagyanan ni Zengi ken idi 1137, pinapawnawna ni Ayyub manipud idiay Tikrit kalpasan idi ti kabasatna a lalaki a ni Asad al-Din Shirkuh ket pinatayna ti gayyem ni Bihruziti maysa a dayaw a panagpatay. Segun ken ni Baha ad-Din ibn Shaddad, ni Saladin ket naipasngay iti isu met laeng a rabii idi pimmanaw ti pamiliana idiay Tikrit. Idi 1139, ni Ayyub ket ti pamiliana ket immalisda idiay Mosul nga idiay ket inaku ti utang ni Imad ad-Din Zengi ken indutokna ni Ayyub a kas komander iti pagsammakedan idiay Baalbek. Kalpasan ti ipupusay ni Zengi idi 1146, ti anakna a lalaki, a ni Nur ad-Din, ket nagbalin a nagturay iti Aleppo ken ti daulo dagiti Zengid.[9]

Ni Saladin, nga itan ket nagnanaed idiay Damascus, ket naireporta nga addaan iti naisangayan a panagay-ayat iti siudad, ngem ti pakaammo iti daytoy a nasapa a kinaubing ket manmano laeng. Ti maipanggep iti edukasion, ni Saladin ket insuratna a ti "ubbing ket dimmakelda iti waya a pinadakkel dagiti lallakay a kabagianda." Segun kadagiti maysa a biograpona, ni al-Wahrani, ni Saladin ket nakabael a simmungbat kadagiti salusod a maipanggep ken ni Euklides, ti Almagesto, aritmetik ken linteg, ngem daytoy idi ket maysa nga akademiko a kapanunotan ken ti panagadal iti Koran ken dagiti "siensia ken relihion" ti nangisilpo kaniana kadagiti kontemporaneona.[9] Adda met dagiti dadduma a taudan a nagtunton a dagiti las-ud ti panagadalna isu ket ad-adu a nagay-ayat iti relihion ngem ti makitipon iti militar.[10] Ti sabali pay a banag a nakaapekto iti interesadona iti relihion ket idi las-ud ti Umuna a Krusada, ti Herusalem ket natiliw iti surpresa a panagraut babaen dagiti Kristiano.[10] Iti pay maipatinayon iti Islam, ni Saladin addaan iti pakaammo kadagiti henelohia, biograpia, ken pakasaritaan dagiti Arabo, ken dagiti pay linia ti putot dagiti Arabiano a kabalio. Iti pay ad-adu, isu ket nasayaat ti pannakaamona iti Hamasah ni Abu Tammam.[9] Isu ket nagsasao pay iti Kurdo, ken mabalin a makapagsao pay iti Turko.[11]

Dagiti nagibasaranUrnosen

  1. ^ Spevack 2014, p. 44.
  2. ^ Lēv 1999, p. 131.
  3. ^ Halverson, Corman & Goodall 2011, p. 201.
  4. ^ "Saladin, Ricardo ti Puso ti Leon ken ti legado dagiti Krusada". Kanal 4. Naala idi 2011-07-25.
  5. ^ H. A. R. Gibb, "The Rise of Saladin", in A History of the Crusades, vol. 1: The First Hundred Years, ed. Kenneth M. Setton (University of Wisconsin Press, 1969). p. 563.
  6. ^ Bahā' al-Dīn (2002), p 17.
  7. ^ Ter-Ghevondyan 1965, p. 218
  8. ^ Tabbaa, 1997, p. 31.
  9. ^ a b c Lyons & Jackson 1982, p. 3
  10. ^ a b "Who2 Biography: Saladin, Sultan / Military Leader". Answers.com. Naala idi Agosto 20, 2008.
  11. ^ Northen, 1998, p. 809.

BibliograpiaUrnosen

  • Ter-Ghevondyan, Aram N. (1965). Արաբական Ամիրայությունները Բագրատունյաց Հայաստանում [Dagiti Emirato nga Arabo iti Bagratuni Armenia] (iti Armenio). Yerevan: Armenian Academy of Sciences.
  • Lyons, M. C.; Jackson, D. E. P. (1982). Saladin: the Politics of the Holy War. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-31739-9. Naala idi 2014-03-26.
  • Spevack, Aaron (2014) [2008]. The Archetypal Sunni Scholar: Law, Theology, and Mysticism in the Synthesis of Al-Bajuri. State University of New York Press. p. 44. ISBN 978-1-4384-5371-2.
  • Lēv, Yaacov (1999). Saladin in Egypt. Brill. p. 131. ISBN 9004112219.
  • Halverson, Jeffry R.; Corman, Steven R.; Goodall, H.L. Jr. (2011). Master Narratives of Islamist Extremism. Palgrave Macmillan. p. 201. ISBN 978-0230117235.

Adu pay a mabasbasaUrnosen

Dagiti akinruar a silpoUrnosen

  Dagiti midia a mainaig ken ni Saladin iti Wikimedia Commons