Paggiddiatan a nagbaetan dagiti rebision ti "Panawen ti Bronse"

2 dagiti byte ti nainayon ,  3 years ago
m
Nagsimpa iti panangiletra/gramatika
(naipatarus manipud idiay en:Bronze Age http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Bronze_Age&oldid=558045332)
 
m (Nagsimpa iti panangiletra/gramatika)
Ti '''Panawen ti Bronse''' ket isu ti [[Periodisasion|paset ti panawen]] a nailaslasin babaen ti panagusar ti [[gambang]] ken dagiti [[alloy]] ti [[bronse]] ken ti [[proto a panagsurat]], ken dagiti dadduma pay a langa iti urbano a [[sibilisasion]].
 
Ti Panawen ti Bronse ket isu ti maikadu a nangruna a paset ti panawen ti [[sistema ti tallo a panawen]], a kas ti naisingasing kadagiti moderno a panawen babaen ni [[Christian Jürgensen Thomsen]], para kadagiti panangidasig ken panagadal kadagiti taga-ugma a kagimongan. Ti maysa ataga-ugma a sibilisasion ket mabalin a maikabil iti Panawen ti Bronse babaen ti panaglunag ti bukodna a gambang ken ti panangitiponna iti [[lata]], wenno babaen ti panagtagilako para iti bronse manipud kadagiti sabali a lugar a pagipataudan. Dagiti oro ti gambang ken lata ket narasayda, a kas ti naipakpakita a kaawan ti dagiti bronse a lata idiay [[lumaudAkinlaud nga Asia]] sakbay ti [[maikatlo a milenio BCE]]. Iti libong, ti Panawen ti Bronse ket sapasap a sinusurotna ti [[Neolitiko]] a paset ti panawen, ngem dagiti dadduma paset ti lubong, ti [[Panawen ti Gambang]] ket nagserbi a kas ti nagdaliasatan manipud ti pannakaipan ti Neolitiko iti Pnawen ti Bronse. Urayno ti [[Panawen ti Asero]] ket sapsap a sinursurot ti Panawen ti Bronse, kadagiti dadduma lugar, ti Panawen ti Asero ket dagus a simmagpaw iti Neolitiko itiruar ti rehion malaksid ti [[Sub-Sahara nga Aprika]] nga idiay ket nawaya a naparang-ay.<ref>http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID=3432&URL_DO=DO_PRINTPAGE&URL_SECTION=201.html</ref>
 
Dagiti kultura ti Panawen ti Bronse ket nagigiddiatda kadagiti [[pakasaritaan ti panagsurat|panagrang-ay iti immuna a pangsurat]]. Segun ti arkeolohiko nga ebidensia, dagiti kultura idiay [[Ehipto]] ([[hieroglipo]]), ti [[Asideg a Daya]] ([[kuneiporme]]), [[Tsina]] ([[eskritu ti orakulo a tulang]])—ken ti [[Mediteraneo]], iti Misenio a kultura ([[Linear B]])—ket addaanda idi kadagiti mabalina sistema ti panagsurat.