Baybay Barents: Paggiddiatan a nagbaetan dagiti rebision

8 dagiti byte ti nainayon ,  3 years ago
m
Nagsimpa iti panangiletra/gramatika
m (panangiletra (via JWB))
m (Nagsimpa iti panangiletra/gramatika)
}}
 
Ti '''Baybay Barents''' ({{lang-ru|Баренцево море}}, ''Barentsevo More'' {{lang-no|Barentshavet}}) ket ti [[pingir a baybay]] ti [[Taaw Artiko]],<ref name="Wright2001">{{cite book|author=John Wright|title=The New York Times Almanac 2002|url=http://books.google.com/books?id=G81HonU81pAC&pg=PA459|accessdate=29 Nobiembre 2010|date=30 Nobiembre 2001|publisher=Psychology Press|isbn=978-1-57958-348-4|page=459}}</ref> a mabirukan idiay akin-amianan nga aplaya ti [[Norwega]] ken [[Rusia]] nga iti kaaduan ket mabirukan kadagiti teritorial a danum ti Rusia.<ref name="Ref_">World Wildlife Fund, 2008.</ref> Ammo iti [[Tengnga a Panpanawen]] a kas ti '''''Baybay Murman''''', nakaala ti baybay iti agdama a naganna manipud ni [[Olanda|Olandes]] a nabigador [[Willem Barentsz]]. Daytoy ket ababaw ti [[Kontinental a samang|samang]] a baybay, nga addaan iti pagtengngaan a kaadalem iti {{pagbaliwen|230|m|ft}}, ken maysa a nangruna a lugar para iti [[panagkalap]] ken [[eksplorasion iti hidrokarbon]].<ref name="Ref_a">O. G. Austvik, 2006.</ref> Ti Baybay Barents ket nabeddengan babaen ti [[Peninsula Kola]] iti abagatan, ti igid ti samang ket agturong iti [[Baybay Norwego]] iti laud, ken dagiti [[purpuro]] ti [[Svalbard]] iti amianan a laud, ti [[Daga Franz]] iti amianan ken ti [[Novaya Zemlya]] iti daya. Ti Novaya Zemlya, ti maysa a pagpatiddog ti akin-amianan a parte ti Banbantay Ural ket mangisina ti Baybay Barents manipud tiiti [[Baybay Kara]].
 
== Heograpia ==
[[Papeles:Tabularussiae.jpg|thumb|250px|Dagiti aplaya ti Baybay Barents (''Murman''). Manipud ti "Tabula Russiae", Joan Blaeu's, Amsterdam, 1614.]]
 
Ti akin-abagatan a gudua ti Baybay Barents, a mairaman dagiti puerto ti [[Murmansk]] (Rusia) ken [[Vardø (ili)|Vardø]] (Norwega) ket agtultuloy nga awan iti [[yelo]] iti amin a paset ti tawen gapu ti napudot a [[Yabayab ti Amianan nga Atlantiko]]. Iti Septiembre, ti intero a Baybay Barents ket sumurok kumurang a kompleto nga awan yelona. Aginggana idi [[Gubat ti Panaglalam-ek]] (1939–40), ti teritorio ti [[Pinlandia]] ket naabotanna pay ti Baybay Barents, ken ti pagsangladan ket adda idiay [[Distrito ti Pechengsky|Petsamo]] ken isu laeng ti awan yelona iti panaglalam-ek a pagsangladan ti Pinlandia.
 
Adda dagiti tallo a kita ti [[masa ti danum]] idiay Baybay Barents: Ti nabara, naapgad nga [[Taaw Atlantiko|Atlantiko]] a danum (temperatura >3&nbsp;°C, ti [[apgad]] >35) manipud tiiti [[Yabayab ti Amianan nga Atlantiko]], ti nalamiis a danum ti (temperatura <0&nbsp;°C, apgad <35) manipud tiiti amianan, ken ti nabara, ngem saan unay a naapgad nga aplaya a danum (temperatura >3&nbsp;°C, apgad <34.7). Iti pagbaetan dagiti danum ti Atlantiko ken Polar, maporma ti sanguanan a makunkuna a Sanguanan a Polar. Kadagiti akinlaud a parte ti baybay (asideg iti [[Isla Uso (Norwega)|Isla Uso]]), daytoy a sanguanan ket ikeddeng babaen ti sirok a topograpia ken isu a daytoy ket relatibo a natadem ken natalinaay kadagiti masakbayan a tawen, bayat nga idiay daya (idiay [[Novaya Zemlya]]), daytoy ket mabalin a maisaknap ken ti puestona ket mabalin nga agdumaduma kadagiti pagbabaetan ti tawen.
 
Dagiti daga ti Novaya Zemlya ket kaaduan a nakagun-od iti nasapa a Holoseno a pannakatunaw ti glasier ti aplaya idi agarup a 10,000 tawtawen sakbay iti agdama.<ref name="Ref_b">J. Zeeberg, 2001.</ref>
 
=== Gay-at ===
Ti [[International Hydrographic Organization|Internasional a Gunglo ti Hidrograpiko]] ket mangipalawag kadagiti patingga ti "Bayaby Barents" a kas ti sumaganad:<ref name="Ref_1953">{{cite web|url=http://www.iho-ohi.net/iho_pubs/standard/S-23/S23_1953.pdf|title=Limits of Oceans and Seas, 3rd edition|year=1953|publisher=International Hydrographic Organization|accessdate=6 Pebrero 2010}}</ref>
 
:''Iti laud'': Ti amianan a daya a patinga ti [[Baybay Norwego]] [Ti llinia a tumipon iti akin-abagatan unay a punto ti [[Spitsbergen|Laud a Spitzbergen]] aginggana ti Rawis Amianan ti [[Isla Uso (Norwega)|Isla Uso]], babaen ititi daytoy nga isla aginggana idiay Rawis Bull ken kalpasanna idiay [[Rawis Amianan, Norwega|Rawis Amianan]] idiay [[Norwega]] (27°45'D)].
 
:''Iti amianan a laud'': Ti akindaya nga aplaya iti Laud a Spitzbergen, ti [[Hinlopenstretet|Lingsat Henlopen ]] aginggana idiay [[maika-80 a paralelo amianan|80° latitud amianan]]; dagiti abagatan ken daya nga aplaya ti Amianan-Daya a Daga [isla ti [[Nordaustlandet]]<nowiki>]</nowiki> aginggana idiay Rawis Leigh Smith ({{coord|80|05|N|28|00|E|display=inline}}).
:''Iti abagatan'': Ti akin-amianan a patingga ti [[Baybay Puraw]] [Ti linia a mangisilpo ti Svyatoi Nos (Aplaya ti [[Murmansk Oblast|Murmansk]], 39°47'E) ken Rawis Kanin].
 
== Dagiti nota ==
{{Reflist}}
 
== Dagiti nagibasaran ==
* Ole Gunnar Austvik (2006) [http://www.kaldor.no/energy/berlin20060315-barents.html ''Oil and gas in the High North''], Security Policy Library no. 4, The Norwegian Atlantic Committee. ISSN 0802-6602.
* C. Michael Hogan (2008) [http://globaltwitcher.auderis.se/artspec_information.asp?thingid=36084 ''Polar Bear: Ursus maritimus''], Globaltwitcher.com, ed. Nicklas Stromberg.
|last = Zeeberg
|first = JaapJan
|last2 = Lubinski
|first2 = David J.
|last3 = Forman
{{Wikisource1911Enc|Barents Sea}}
{{Commonscat-inline|Barents Sea|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.Barentsbarents.com/ Barents.com]—Panagparang-ay ti Rehion ti Barents
* [http://www.foraminifera.eu/barents.html Foraminifera ti Baybay Barents]—ilustrado a katologo