Brunei

pagilian idiay Abagatan a Daya nga Asia

Nagsasabtan: 4°30′N 114°40′E / 4.500°N 114.667°E / 4.500; 114.667

Ti Brunei /brˈn/ (Maipanggep iti daytoy nga unidengngen), opisial a ti Pagilian ti Brunei, ti Pagtaengan ti Kappia[8] (Malayo: Negara Brunei Darussalam, Jawi: نڬارا بروني دارالسلام‎), ket maysa a naturay nga estado a mabirukan idiay amianan a pantar iti isla iti Borneo, idiay Abagatan a daya nga Asia. Malaksid ti aplayana manipud ti Baybay Abagatan Tsína, daytoy ket kompleto a napalikmutan babaen ti estado iti Sarawak, Malaysia, ken daytoy ket naisina iti dua a paset babaen ti distrito ti Sarawak iti Limbang. Daytoy ket isu laeng ti naturay nga estado a kompleto nga adda idiay isla iti Borneo, a dagiti nabati a paset iti daytoy nga isla ket tagikua ti Malaysia ken Indonesia. Ti populasion ti Brunei ket 401,890 idi Hulio 2011.

Estado ti Brunei, ti Pagtaengan ti Kappia

Negara Brunei Darussalam
نڬارا بروني دارالسلام
Wagayway ti Brunei
Wagayway
{{{coat_alt}}}
Pantok
Napili a pagsasao: "الدائمون المحسنون بالهدى" "Sentiasa membuat kebajikan dengan petunjuk Allah"
"Kanayon nga agserserbi nga ibagbagnos ti Dios"  (patarus)
Nailian a kanta: Allah Peliharakan Sultan
Apo Dios Bendisonam ti Sultan
Lokasion ti  Brunei  (nalabbaga)
Lokasion ti  Brunei  (nalabbaga)
Kapitolio
ken kadakkelan a siudad
Bandar Seri Begawan
4°53.417′N 114°56.533′E / 4.890283°N 114.942217°E / 4.890283; 114.942217
Opisial a sasaoBahasa Melayu (Malay)[1][2]
Mabigbig a nilian a sasaoMelayu Brunei (Brunei Malay)
Opisial a sinuratnAlpabeto a Malayo,
Alpabeto a Jawi[3]
Nagan dagiti umiliBruniano, Taga-Brunei
GobiernoUnitario nga Islamiko
a patingga a monarkia
• Sultan
Hassanal Bolkiah
Al-Muhtadee Billah
Hassanal Bolkiah
LehislaturaLehislatibo a Konsilo
Panakabangon
• Sultanato
Maika-14 a siglo
1888
• Panakawayawayas
1 Enero 1984
Kalawa
• Dagup
5,765 km2 (2,226 sq mi) (Maika-172)
• Danum (%)
8.6
Populasion
• Karkulo idi 2011
408,786[4] (Maika-175)
• Senso idi 2001
332,844
• Densidad
67.3/km2 (174.3/sq mi) (134th)
GDP (PPP)Karkulo ti 2011
• Dagup
$20.969 billion[5] (Maika-22)
• Tunggal maysa a tao
$49,384[5] (Maika-5)
GDP (nominal)Karkulo ti 2011
• Dagup
$15.533 bilion[5] (Maika-166)
• Tunggal maysa a tao
$36,583[5] (Maika-26)
HDI (2013)steady 0.852[6]
nangato unay · Maika-30
KuartaDoliar ti Brunei (BND)
Sona ti orasUTC+8[7]
Pagmanehuanleft
Kodigo ti panagtawag+6731
Kodigo ti ISO 3166BN
TLD ti internet.bn[7]
  1. Ti pay 080 manipud ti Daya a Malaysia

Ti opisial a nailian a pakasaritaan ti Brunei ket mangitunton a makasurot ti nagtaudanna iti maika-7 a siglo, a daytoy idi ket suheto nga estado iti Srivijaya nga imperio babaen ti nagan a P'o-li. Kalpasanna daytoy ket nagbalin a nasakop nga estado iti Majapahit nga imperio sakbay anagbalin a Islam idi maika-15 a siglo. Idi karangayan ti imperiona, ti sultanato ket nagturay ti gumayat kadagiti pantar a rehion iti moderno nga aldaw a Sarawak ken Sabah, ti Sulu a purpuro, ken dagiti isla iti amianan a laud nga ungto iti Borneo. Ti talasokrasia ket binisita idi babaen ni Ferdinand Magellan idi 1521 ken nakilaban iti Kastila a Gubat di 1578 a kinasuppiat ti Espania. Ti imperiona ket nangrugi nga agapday idi napilit a panagited iti Sarawak kenni James Brooke ken ti panagited ti Sabah iti Britaniko a Dokumento ti linteg a Kompania ti Amianan a Borneo. Kalpasan ti panakapukaw iti Limbang, ti Brunei ket nagbalin a protektorado ti Britaniko idi 1888, a nakaala ti panagtaeng idi 1906. Dgaiti tawen kalpasan ti Hapón a panawen ti gubat a panagsakop idi agdama ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, nagporma ti maysa a batay-linteg ken nakilaban ti maysa a naarmasan a gulo.[9] Ti Brunei naalana manen ti panakawayawayana manipud ti Nagkaykaysa a Pagarian idi 1 Enero 1984. Ti panagrang-ay to ekonomiana idi panawen ti 1970 ken 1990, ket napipia a 56% manipud idi 1999 aginggana idi 2008, ket nagpabalin iti Brunei a Darussalam iti maysa a baro a naidustriaan a pagilian.

Ti Brunei ket adda ti maikadua a kangatuan a Pagsurotan ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan kadagiti Abagatan a Daya nga Asia a pagpagilian kalpasan ti Singapore, ken naidasig daytoy a kas maysa a narang-ay a pagilian.[10] SEgun ti Internasional a Pundo ti Panguartaan (IMF), ti Brunei ket nairanggo a maika-5 iti lubong babaen ti dagup ti domestiko a produkto ti tunggal maysa a tao iti pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang. Ti Forbes ket iranggona pay ti Brunei a kas ti maikalima a kabaknagan a pagilian kadagiti 182 a pagilian gapu ti kaadu ti lana ken masna a luglugar dagiti alingasaw.[11]

Dagiti nagibasaranUrnosen

  1. ^ Ti Opisina ti Kangrunaan a Ministro iti Brunei a Darussalam
  2. ^ "Turismo ti Brunei". Tourismbrunei. Naala idi 16 Oktubre 2010.
  3. ^ Ti panagsurat a salisal ket agiragpat ti panagusar, pakasaritaan iti Jawi a sinuratan | The Brunei Times
  4. ^ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bx.html
  5. ^ a b c d "Brunei". Internasional a Pundo ti Panguartaan. Naala idi 18 Abril 2012.
  6. ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
  7. ^ a b Brunei Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah Handbook. IBP USA. 2011. p. 10.
  8. ^ Haggett, Peter (ed). Ensiklopedia iti Heeograpia iti Lubong, Tomo 1, Marshall Cavendish, 2001, p. 2913. Magun-od idiay Liblibro ti Google.
  9. ^ Pocock, Tom (1973). Nakilablaban a Heneral – Dagiti Publiko ken Pribado a Kampania ni Heneral Walter Walker (Umuna nga ed.). Londres: Collins. ISBN 0-00-211295-7.
  10. ^ "Dagiti Reporta ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan". Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi 5 Oktubre 2009.
  11. ^ "Ti Forbes ket iranggona ti Brunei a maikalima a kabaknagan a pagilian". Pebrero 25, 2012.

Dagiti akinruar a silpoUrnosen

  Midia a mainaig iti Brunei iti Wikimedia Commons
  Pakaammo ti panagbiahe idiay Brunei manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)