Dagiti ili ti Filipinas

Administratibo a pannakabingbingay ti Filipinas

Ti ili wenno munisipalidad ket maysa a lokal a paset ti gobierno iti Filipinas. Naisangayan dagitoy manipud kadagiti siudad, a dagitoy ket sabali a kategoria iti lokal a paset ti gobierno.

Dagiti pronbinsia ket buklen dagiti siudad ken dagiti ili, dagiti ili ket buklen met dagiti baranggay wenno dagiti barrio.

Dagiti ili ket addaanda iti sangkabassit a turay manipud iti Nailian a Gobierno iti Republika ti Filipinas babaen ti Lokal a Kodigo ti Gobierno iti 1991. Naikkanda iti pagkakaaduaan a personalidad nga agpakabael kaniada nga agaramid kadagiti lokal nga annuroten ken linlinteg, panangipatungpal ti linteg, ken agturayda kadagiti masakupanda. Mabalinda a sumrek kadagiti kontrato ken panagginnatang ken agbuis babaen kadagiti opisial nabutosan ken nadutokan.

Agakem dagitoy kadagiti panagipatungpal kadagiti amin a linlinteg, no pay lokal wenno nailian. Ti Nailian a Gobierno ket tumulong ken imatonanna ti lokal a gobierno tapno maipasarado nga saanda a labsingen ti nailian a linteg. Dagiti lokal a gobierno ket addaanda iti bukod nga ehekutibo ken lehislatibo a sangsanga ken dagiti panagkita ken panagtimbang kadagitoy dua a nangruna a sangsanga, ken dagiti pannakailasinda, ket nalawlawag ngem ti nailian a gobierno. Ti Hustisia a Sanga iti Republika ti Filipinas ket tumultulong pay kadagiti kasapulan dagiti lokal a paset ti gobierno. Dagiti lokal a gobierno a kas iti ili, ket awananda iti hustisia a sanga; ti hustisiada ket kapadpada ti nailian a gobierno.

Ti ili ket idauluan babaen ti mayor ti ili nga isu daytoy ti ehekutibo nga opisial. Ti lehisletibo ket buklen iti bise mayor ken dagiti walo a konsehal. Dagiti walo a konsehal, a mairaman ti presidente ti Konseho dagiti Kinaagtutubo ken ti presidente ti Liga dagiti Baranggay, ket buklenda ti Konseho dagiti Ili. Amin dagitoy ket nabutosan ken agserbi iti tallo a tawen a panagturay. Saanda a mabalin ti agserbi iti ad-adu ngem tallo nga agsasaruno a panagturay (9 tawtawen).

Ti Bise Mayor ket isu ti agiturong iti lehislatura, ngem saan a makabutos mailaksid ti panagbuong ti paraut. Dagiti linteg wenno bilin a naitukon babaen ti lehislatura mabalin a pasingkedan wenno mabeto babaen ti mayor. No mapasingkedan agbalin dagitoy a linteg. No ti mayor ket saanna a pasingkedan wenno betoen ti naitukon iti lehislatura iti sangapulo nga aldaw manipud iti pannakaawat, dayta a naitukon ket agbalin a linteg a kasla napirmaan. No maibeto, ti naitukon ket maisubli idiay lehislatura. Ti naudi ket mabalinna a maipasubli ti inaramid ti Mayor babaen ti panagbutos iti kabassitan a 2/3 kadagiti amin a kamkamengna, nga iti daytoy a kaso, ti naitukon ket agbalin a linteg.

Ti ili, no maabutanna ti maysa kasapulan a kabassitan a rukod ti populasion, ken kabassitan a tinawen a kuarta a mapastrek ket mabalinda ti agpabalin a siudad. Ti umuna ket nasken a ti maysa a bilin ket maipasa iti Kongreso ken mapirmaan a kas linteg babaen ti Presidente ken dagiti nagtaeng ket agbutosda iti sumaruno a panagbubutos tapno awatenda wenno paayenda ti panagsiudad. Ti maysa a pagimbagan ti panagsiudad ket ti gobierno a siudas ket makaala ti ad-adu a busbos, ngem dagiti buis ket nangatngato ngem iti ili.

Bilang dagiti ili

urnosen

Manipud idi Septiembre 15, 2015, addaan dagiti 1,490 nga ili iti Filipinas.[1]

Dagiti probinsia Dagiti ili
Abra 27
Agusan del Norte 10
Agusan del Sur 13
Aklan 17
Albay 15
Antique 18
Apayao 7
Aurora 8
Basilan 11
Bataan 11
Batanes 6
Batangas 31
Benguet 13
Biliran 8
Bohol 47
Bukidnon 20
Bulacan 21
Cagayan 28
Camarines Norte 12
Camarines Sur 35
Camiguin 5
Capiz 16
Catanduanes 11
Cavite 19
Cebu 44
Davao de Oro 11
Cotabato 17
Davao del Norte 8
Davao del Sur 14
Davao Oriental 10
Dinagat 7
Daya a Samar 22
Guimaras 5
Ifugao 11
Ilocos Norte 21
Ilocos Sur 32
Iloilo 42
Isabela 35
Kalinga 7
La Union 19
Laguna 26
Lanao del Norte 22
Lanao del Sur 39
Leyte 40
Maguindanao 36
Marinduque 6
Masbate 20
Metro Manila 1
Misamis Occidental 14
Misamis Oriental 23
Mountain Province 10
Negros Occidental 19
Negros Oriental 19
Amianan a Samar 24
Nueva Ecija 27
Nueva Vizcaya 15
Occidental Mindoro 11
Oriental Mindoro 14
Palawan 23
Pampanga 20
Pangasinan 44
Quezon 39
Quirino 6
Rizal 13
Romblon 17
Samar 24
Sarangani 7
Siquijor 6
Sorsogon 14
Abagatan a Cotabato 10
Abagatan a Leyte 18
Sultan Kudarat 11
Sulu 19
Surigao del Norte 20
Surigao del Sur 17
Tarlac 17
Tawi-Tawi 11
Zambales 13
Zamboanga del Norte 25
Zamboanga del Sur 26
Zamboanga Sibugay 16

Klase ti matgedan

urnosen

Dagiti ili ti Filipinas ket mabennebenneg babaen ti kaadu wenno klase ti matgedan a naibatay iti kadawyan a tinawen a matgedan ti ili iti naudi a tallo a kalendario a tawtawen.[2]

Primera klase 50,000,000 wenno ad-adu pay.
Maikadua a klase 40,000,000 wenno ad-adu pay ngem basbassit ngem 50,000,000.
Maikatlo a klase 30,000,000 wenno ad-adu pay ngem basbassit ngem 40,000,000.
Maikapat a klase 20,000,000 wenno ad-adu pay ngem basbassit ngem 30,000,000.
Maikalima a klase 10,000,000 wenno ad-adu pay ngem basbassit ngem 20,000,000.
Maikamnem a klase basbassit ngem 10,000,000

Dagiti nagibasaran

urnosen
  1. ^ "PSA-PR-20151026". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2016-03-28. Naala idi 2016-03-03.
  2. ^ Panakaidasig ti kita dagiti probinsia, siudad ken ili ti Filipinas