Lukatan ti nangruna a menu

Sri Lanka

pagilian idiay Asia

Nagsasabtan: 7°N 81°E / 7°N 81°E / 7; 81

Ti Sri Lanka (Sinhala: ශ්‍රී ලංකා Śrī Laṃkā; Tamil: இலங்கை Ilaṅkai), opisial a ti Republika ti Demokratiko a Sosialista ti Sri Lanka, ket ti maysa a pagilian nga isla iti Abagatan nga Asia, a mabirukan idiay Taaw Indiano iti abagatan a laud ti Luek ti Bengal ken iti abagatan a daya ti Baybay Arabiano. Daytoy ket maisina manipud iti subkontinente Indiano babaen ti Golpo ti Mannar ken ti Lingsat Palk. Ti lehislatibo a kapitolio, ti Sri Jayawardenepura Kotte, ket ti maysa a suburbo ti komersial a kapitolio ken kadakkelan a siudad, ti Colombo.

Republika ti Demokratiko a Sosialista ti Sri Lanka
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය (Sinhales)
Srī Lankā prajātāntrika samājavādī janarajaya
இலங்கை ஜனநாயக சோசலிச குடியரசு (Tamil)
Ilaṅkai jaṉanāyaka sōsalisa kuṭiyarasu
Wagayway ti Sri Lanka
Wagayway
{{{coat_alt}}}
Kaayarigan
Nailian a kanta: "Sri Lanka Matha"
Ina a Sri Lanka
Lokasion ti Sri Lanka
Lokasion ti Sri Lanka
KapitolioSri Jayawardenepura Kotte
(Administratibo)
Colombo (Komersial)
6°56′N 79°52′E / 6.933°N 79.867°E / 6.933; 79.867
Kadakkelan a siudadColombo
Opisial a sasao
Mabigbig a sasaoIngles
Grupgrupo ti etniko (2012[2])74.9% Sinhales
11.2% Tamil
9.2% Moro
4.2% Indiano a Tamil
0.5% dadduma
Relihion
Nagan dagiti umiliSri Lankano
GobiernoUnitario a semi-presidensial a batay-linteg a republika
Maithripala Sirisena
Ranil Wickremesinghe
Karu Jayasuriya
Priyasath Dep
LehislaturaParlamento
Wayawaya manipud iti Nagkaykaysa a Pagarian
Kalawa
• Dagup
65,610 km2 (25,330 sq mi) (Maika-120)
• Danum (%)
4.4
Populasion
• Karkulo idi 2017
21,444,000[3] (Maika-58)
• senso idi 2012
20,277,597[4] (Maika-57)
• Densidad
327/km2 (846.9/sq mi) (Maika-43)
GDP (PPP)Karkulo ti 2018
• Dagup
$298.310-bilion[5]
• Tunggal maysa a tao
$13,847[6]
GDP (nominal)Karkulo ti 2018
• Dagup
$93.45-bilion[7]
• Tunggal maysa a tao
$4,310[8]
Gini (2016)39.8[9]
kalalainganna
HDI (2016)increase 0.766[10]
nangato · 73rd
KuartaRupia ti Sri Lanka (LKR)
Sona ti orasSLST (UTC+5:30)
Pormat ti petsa
  • aa-bb-tttt
  • ttt-bb-aa
Agmaneho itikanigid
Kodigo ti panagtawag+94
Kodigo ti ISO 3166LK
TLD ti internet
Website
www.gov.lk

Ti nadokumentuan a pakasaritaan ti Sri Lanka ket gumay-at kadagiti 3,000 a tawen, nga addaan iti ebidensia dagiti pre-historiko a pagtaengan ti tao anapetsado iti saan a naladladaw ngem 125,000 a tawtawen.[11] Daytoy ket addaan iti nabaknang a tawid iti kultura ken ti umuna nga ammo a sursurat iti Budista ti Sri Lanka, ti Pāli Canon, ket napetsado iti Maikapat a konseho ti Budista idi 29 SK.[12][13] Ti heograpiko a lokasionna ken dagiti adalen a pangsangladan ket nakaaramid daytoy iti nalatak a kinapangrunma manipud iti panawen ti taga-ugma a Kalsada Seda aginggana iti moderno a Maritimo a Kalsada Seda.[14][15][16]

Ti Sri Lanka ket ammo idi manipud iti rugi ti kolonial a panagturay ti Britaniko kas Ceylon. Rimsua ti maysa a nasionalista a tignay ti politika iti pagilian idi nasapa a maika-20 a siglo tapno makala iti politikal a wayawaya, a naidaton idi 1948; ti pagilian ket nagbalin a republika ken inamponna ti agdama a naganna idi 1972. Ti kaudian a pakasaritaan ti Sri Lanka ket napilawan iti a 30 a tawtawen a gubat sibil, a nagpatingga idi inabak ti Siigam a Buyot ti Sri Lanka ti Dagiti Tigre ti Liberasion ti Tamil Eelam (LTTE) idi 2009.[17]

Ibaga ti agdama abatay-linteg a ti sistema ti politika ket maysa a republika ken maysa nga unitario nga estado a turayan babaen ti maysa a semi-presidensial a sistema. Daytoy ket addaan idi iti napaut a pakasaritaan iti sangalubongan a pannakitulag, kas mays a nagpundara kameng ti Gunglo ti Abagatan nga Asia para iti Rehional a Panagtitinnulong (SAARC), ken maysa a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Mankomunidad ti Pagpagilian, ti G77, ken ti Tignay ti Di Nailiania. Kakuyogna ti Maldibas, ti Sri Lanka ket maysa laeng kadagiti dua a pagilian ti Abagatan nga Asia naigatad iti "nangato" iti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan (HDI), a ti gatad ti HDI ken ti matgedan tunggal maysa a tao ket ti kangatuan kadagiti pagilian ti Abagatan nga Asia.[10] Ti batay-linteg ti Sri Lanka ket bigbigenna a ti Budismo ti "kangrunaan a lugar", uray no saanna met nga ibaga a kas maysa a relihion ti estado. Ti Budismo ket naikkan iti nangruna a pribilihio iti batay-linteg ti Sri Lanka.[18]

Ti isla ket ayan dagiti adu a kultura, pagsasao ket dagiti etnisidad. Ti kaaduan ti populasion ket manipud iti etnisidad a Sinhales, bayat a ti dakkel a minoridad dagiti Tamil ket nagpapelda pay iti maysa makaimpluensia a papel iti pakasaritaan ti isla. Dagiti Moro, dagiti Burgher, dagiti Malayo, Insik, ken dagiti aborihinal a Vedda ket dagiti pay addan a grupo iti isla.[19]

Dagiti nagibasaranUrnosen

  1. ^ "Department of Official Languages".
  2. ^ "South Asia ::SRI LANKA". CIA The World Factbook.
  3. ^ Department of Census and Statistics Sri Lanka
  4. ^ "Census of Population and Housing 2011 Enumeration Stage February – March 2012" (PDF). Department of Census and Statistics – Sri Lanka. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 6 Disiembre 2013. Naala idi 15 Hulio 2014.
  5. ^ "World Economic Outlook Database, Oktubre 2016". International Monetary Fund. Naala idi 20 Mayo 2017.
  6. ^ "IMF economies data – GDP per capita".
  7. ^ "IMF economies data – GDP".
  8. ^ "IMF economies data – GDP per capita".
  9. ^ "Gini Index". World Bank.
  10. ^ a b "2016 Human Development Report Statistical Annex" (PDF). United Nations Development Programme. 2016. p. 211. Naala idi 12 Agosto 2016.
  11. ^ Roberts, Brian (2006). "Sri Lanka: Introduction". Urbanization and sustainability in Asia: case studies of good practice. ISBN 978-971-561-607-2.
  12. ^ Jack Maguire (2001). Essential Buddhism: A Complete Guide to Beliefs and Practices. Simon and Schuster. p. 69. ISBN 978-0-671-04188-5. ... the Pali Canon of Theravada is the first known collection of Buddhist writings ...
  13. ^ "Religions – Buddhism: Theravada Buddhism". BBC. 2 Oktubre 2002.
  14. ^ Bandaranayake, Senake (1990). "Sri Lankan Role in the Maritime Silk Route". Sri Lanka and the silk road of the sea. p. 21. ISBN 978-955-9043-02-7.
  15. ^ British Prime Minister Winston Churchill described the moment a Japanese fleet prepared to invade Sri Lanka as "the most dangerous and distressing moment of the entire conflict". – Commonwealth Air Training Program Museum, The Saviour of Ceylon
  16. ^ "A Brief History of Sri Lanka". www.localhistories.org. Naala idi 14 Agosto 2017.
  17. ^ Reuters Sri Lanka wins civil war, says kills rebel leader reuters (18 Mayo 2009). Naala idi 18 Nobiembre 2012.
  18. ^ "Sri Lanka's Constitution of 1978 with Amendments through 2015" (PDF). constituteproject.org. Naala idi 29 Oktubre 2017.
  19. ^ "Vedda". Encyclopædia Britannica. Naala idi 15 Hulio 2014.

Dagiti akinruar a silpoUrnosen